Średni czas oczekiwania a pierwszy wolny termin: czym się różnią

API „Terminy leczenia” NFZ podaje dla każdej placówki i świadczenia trzy liczby statystyczne. Dokumentacja opisuje je tak:

W API te trzy liczby leżą w sekcji „dane dostarczone przez świadczeniodawcę”; sekcja „dane obliczone przez NFZ” była w naszej próbce pusta. Do tego jest pole „miesiąc aktualizacji”. Czyli to nie jest podgląd na żywo. Wartości dotyczą miesiąca, który podała placówka.

NFZ opisał zmianę sposobu liczenia w komunikacie z 2.11.2023. Z komunikatu wynika, że do średniego czasu liczy się dni oczekiwania każdej osoby skreślonej w ostatnich trzech miesiącach z listy z powodu wykonania świadczenia. Dni liczy się od wpisania na listę do rozpoczęcia świadczenia. NFZ zapowiedział wdrożenie nowego algorytmu od kwietnia 2024 r. (na danych ze stycznia–marca 2024 r.).

Jest też zasada, że jeśli pacjent przełożył termin na własny wniosek albo z przyczyn leżących po jego stronie, dłuższy czas nie jest wliczany do średniej, o ile nie wynika z przyczyn po stronie placówki.

To ma jedną praktyczną konsekwencję. Średnia mówi, ile czekali inni, którzy już dostali świadczenie. Nie jest obietnicą dla osoby, która zapisze się dziś.

Starsza dokumentacja API (v1.3) opisuje pole „data pierwszego wolnego terminu udzielenia świadczenia”. W jej historii zmian jest jednak zapis z 1 lipca 2026 r.: data pierwszego wolnego terminu „nie będzie przekazywana”. Nowa wersja dokumentacji (v1.4) w historii zmian z 10 lipca 2026 r. wymienia: „dodanie informacji o prognozowanym czasie oczekiwania” oraz „rezygnacja z prezentowania informacji o pierwszym wolnym terminie”.

Sprawdziliśmy to na danych. Pobraliśmy z API wpisy dla pięciu świadczeń (rezonans, tomografia, pozytonowa tomografia emisyjna, zabiegi na przegrodzie nosowej i fizjoterapia ambulatoryjna): 05.10.2026 było to 7 563 wpisów, a 06.10.2026 po ponownym pobraniu, osobno dla przypadku stabilnego i pilnego, 8 240 wpisów. W żadnym wpisie pole z datami nie zawierało daty.

Strona pacjent.gov.pl (zmiana 1.10.2026) opisuje to tak: wyszukiwarka poda prognozowany termin wizyty. Ta data nie oznacza, że na pewno umówisz się na ten dzień. Wynika ze średniego czasu oczekiwania do danego specjalisty.

Ta sama strona pacjent.gov.pl pisze też, że szpitale i poradnie mają obowiązek przekazywać oddziałom wojewódzkim NFZ codziennie informację o pierwszym wolnym terminie. To jest opis obowiązku placówek, a nie opis tego, co jest w publicznych danych API: tam pierwszego wolnego terminu już nie ma. Co dokładnie pokazuje wyszukiwarka na stronie NFZ, sprawdzisz na https://terminyleczenia.nfz.gov.pl/. W tym tekście opisujemy tylko dane z API.

Poniżej cztery wpisy z API, bez nazw placówek. Każdy pokazuje, jak czytać te trzy liczby razem.

Co z tego wynika:

• W Grójcu przy 0 oczekujących i 0 skreślonych średni czas dla przypadku stabilnego to 13 dni. Może to wynikać z tego, że według komunikatu NFZ do średniej liczą się osoby skreślone w okresie ostatnich trzech miesięcy, a nie tylko w ostatnim miesiącu. Z samych danych nie da się tego rozstrzygnąć.
• „0” w polu średniego czasu dla przypadku pilnego w Grójcu to wartość z danych. Nie oznacza gwarancji badania „dziś”.
• W Wawrze dla przypadku pilnego widać 187 dni przy 0 skreślonych w miesiącu. Dlaczego, tego z danych nie wiemy. Takich rozbieżności szukaj telefonem: zapytaj placówkę o aktualny termin.

1. Patrz na datę aktualizacji. Wartości dotyczą miesiąca (w naszej próbce 2026-09, a dla przegrody nosowej głównie 2026-08).
2. Porównuj kilka placówek. Jedna liczba w jednej placówce niewiele mówi.
3. Dzwoń. To jedyny sposób, żeby poznać datę dla siebie.

Czy średni czas to czas, jaki będę czekać?

Nie. To średnia z dni oczekiwania osób, które już dostały świadczenie. Pacjent.gov.pl pisze, że prognozowana data nie oznacza, że na pewno umówisz się na ten dzień.

Czym jest „liczba oczekujących”?

To liczba osób wpisanych na listę wg stanu na koniec miesiąca. Nie liczy osób kontynuujących leczenie i osób z uprawnieniami do świadczeń poza kolejnością.

Dlaczego przypadek pilny ma niekiedy dłuższy czas niż stabilny?

Z samych danych nie da się tego ocenić. Pacjent.gov.pl opisuje, że o kolejności decyduje przede wszystkim stan zdrowia, a przypadki pilne mają pierwszeństwo. Zawsze potwierdź termin w placówce.

Czy dane są codziennie odświeżane?

Tego nie możemy obiecać. Dokumentacja API opisuje pole „update” jako miesiąc aktualizacji danych o liczbie oczekujących, skreślonych i średnim czasie, więc statystyki dotyczą miesiąca. Pacjent.gov.pl pisze, że placówki przekazują informacje o terminach codziennie. Dokumentacja nie podaje, jak często odświeża się każde pole z osobna, dlatego zawsze patrz na miesiąc danych.

Gdzie sprawdzę oficjalnie?

W serwisie Terminy Leczenia NFZ: https://terminyleczenia.nfz.gov.pl/.